Beyin Hasarı
Beyin Hasarı/Travması Nedir?
Beyin travmasının etkileri büyük ölçüde değişir: hafif beyin travması hiç tedavi gerektirmez veya yalnızca ayaktan tedavi gerektirir. Ağır bir yaralanma durumunda yoğun bakım ve ameliyat gerekir; en ağır nitelikteki yaralanmalarda beyin travması ölümcül bile olabilir. Etkileri ne kadar farklı olsa da, tüm biçimler beyin travması terimi altında toplanır.
Nedenler çeşitlidir. Prensip olarak, kafatasına bir kuvvet etki eder ve bu beyni yaralar. Bu durum sıklıkla trafik kazalarında veya düşmelerde meydana gelir - dolayısıyla her yaştan insan etkilenebilir.
Beyin, tüm vücudun komuta merkezidir. Organlarımızı düzenlemek, düşünmemize, konuşmamıza, hareket etmemize ve görmemize izin vermek gibi her türlü işlevi yerine getiren karmaşık bir sinir ve doku ağıdır. Bunu hızlı bir şekilde otomatik olarak yapar. Ancak beyinde bir yaralanma gibi bir şeyler ters gittiğinde, sonuçlar hayatı değiştirebilir ve kalıcı olabilir. Prognoz, beyin hasarının nedenine, niteliğine ve konumuna bağlıdır. İki tür beyin hasarı vardır: travmatik ve edinilmiş.
Beyin Hasarı Türleri
Hastalık
Hastalık - Beyin hasarına yol açabilecek çok sayıda hastalık vardır. Örnekler: tümörün sinirleri ve beyin dokusunu sıkıştırarak hasara yol açabildiği beyin tümörleri; multipl skleroz, Parkinson hastalığı ve Alzheimer gibi beyin hücrelerinin bozulduğu nörodejeneratif hastalıklar.
Travmatik beyin hasarı
Travmatik beyin hasarı - dış bir kuvvetin, genellikle bir düşme, araç kazası veya şiddet yoluyla kafaya çarpmasıdır. Beyin hasarı öncelikle kafaya ani darbe ile, ardından ikincil olarak beyinde kanama veya beyni çevreleyen sıvının basıncında artış (hidrosefali) gibi yaralanmayı takip eden komplikasyonlar nedeniyle oluşabilir. İkincil etkiler, ilk yaralanmadan kaynaklanan hasara büyük ölçüde katkıda bulunur.
Edinilmiş beyin hasarı
Edinilmiş beyin hasarı – edinilmiş bir beyin hasarı, kalıtsal, doğuştan veya dejeneratif olmayan ancak doğumdan sonra beyne oksijen kaybı (hipoksi) ve serebral vasküler olaylar (inme) nedeniyle oluşan tüm beyin hasarı türlerini içerir. Alkol ve uyuşturucu kötüye kullanımı, kalp durması ve enfeksiyonlar da bu kategoriye girer.
Doğum
Doğum - Doğumdan önce beyne oksijen eksikliği (perinatal hipoksi), bebeklerde yaygın bir beyin hasarı nedenidir. Beyin oksijensiz kaldığında hücrelerde hasar oluşabilir. Beyin hasarının düzeyi büyük ölçüde oksijen eksikliğine ve oksijen eksikliğinin süresine bağlıdır; bu da çocuk üzerindeki etkisini büyük ölçüde değiştirir. Ayrıca perinatal hastalık, genetik veya doğuştan bozukluklar, travmatik bir doğum ve çok erken doğum beyin hasarlarına yol açabilir.
Beyin Hasarı/Travmasının sonuçları nelerdir?
Beyin travmasının şiddetini belirlemek için Glasgow Koma Skalası (GCS) sınıflandırması oluşturulmuştur. 13-15 puan hafif, 9-12 puan orta ve 3-8 puan ağır beyin travmasını gösterir. Daha ileri nörolojik muayene sonuçlarıyla birleştirildiğinde, belirlenen değer hasta için net bir prognoz sağlar. Kafatasına doğrudan kuvvet uygulanmadan oluşan ve whiplash (kırbaç darbesi) travması olarak bilinen durumun beyin hasarına neden olup olamayacağı ve gerçekten beyin travması oluşturup oluşturmadığı sıklıkla tartışılır.
Sinir sistemi beyin travması sonucu zarar gördüğünde, bu durum vücudun hareket kabiliyetini bazen uzun vadede etkiler. Ortezler veya ayrıca fonksiyonel elektriksel stimülasyon ile birleştirilen iş ve fizik tedavisi, belirli hareketleri yeniden öğrenmeye veya kısıtlamaları mümkün olduğunca telafi etmeye yardımcı olur.