Bacak ampütasyonu sonrası
Bacak ampütasyonu sonrası neler yaşayacağınızı, güdüğün nasıl iyileşeceğini ve doğru rehabilitasyon olanaklarını öğrenin.
Bacak ampütasyonu sonrası
Genel bakış
Bacak ampütasyonu sonrası rehabilitasyon.
Ampütasyonunuzdan sonra disiplinlerarası bir ekip sizi protezle günlük yaşama hazırlayacak; buna güdük bakımı, protezi kullanma alıştırmaları ve bacak protezi ile yürüyüş eğitimi dahildir. Güdükteki yara iyileştikten birkaç hafta sonra rehabilitasyonunuz başlar. Çoğu durumda ilk rehabilitasyon süreci yaklaşık altı aya kadar sürer.
Rehabilitasyon sürecinizde doktorlar, hemşireler, fizyoterapistler ve mesleki terapistlerden oluşan bir ekip size eşlik eder ve terapi programınız mevcut sağlık ve fonksiyonel ihtiyaçlarınıza göre uyarlanır. Başlangıçta genellikle her gün bir fizyoterapi seansında yürüyüş eğitimi yapılır ve gün içinde düzenli aralarla mesleki terapi seansları gerçekleştirilir. Rehabilitasyonun başarısı için aktif katılımınız büyük önem taşır; gerektiğinde ekibiniz önceki yaşam alışkanlıklarınızı sorgulamanıza ve uyarlamanıza da destek olur.
Yürüyüş eğitimi
Bacak protezi ile yürüyüş eğitimi.
Rehabilitasyonun amacı, sizi protezinizle yaşam için hazırlamaktır. Bunun ilk adımı, hedefe yönelik fizyoterapi ile gücünüzü, dayanıklılığınızı ve koordinasyonunuzu yeniden kazanmaktır. Buna ek olarak yürüyüş eğitimi, protezinizi nasıl kullanacağınızı öğretir.
Femur ampütasyonu (diz üstü) geçirmiş kullanıcılar için reçete edilen diz ekleminin temel çalışma prensibi, yürüyüş eğitiminde belirleyici rol oynar. Bu nedenle eğitim programınız, kullandığınız protez bileşenlerine göre uyarlanır. Program; günlük hareketleri yeniden öğrenmenizi ve protezinizin işleyişini anlamanızı hedefler.
Paralel barlar arasında ağırlığınızı kaydırmaktan dış mekânda kendinden emin yürümeye kadar her adımda terapistiniz size rehberlik eder.
Protezi takma
Protezi doğru biçimde takıp çıkarma.
Protezi tek başınıza doğru şekilde takıp çıkarabilmek, protezle yürümenin temelini oluşturur ve önce bunu çalışırsınız. Aileniz başlangıçta size yardımcı olabilir; bu nedenle onları rehabilitasyon sürecine dahil etmek önemlidir. Ancak nihai hedef, bunu bağımsız olarak yapabilmenizdir. Reçete edilen protez tipine ve güdüğünüzün durumuna göre protezi takmanın farklı yöntemleri vardır. Terapistiniz veya protezistiniz size en uygun yöntemi gösterecektir.
Oturma & kalkma
Protezle oturma ve kalkma.
Protezi doğru takıp çıkarmayı öğrendikten sonra sıra oturma ve kalkmaya gelir. Diz üstü ampütasyonu olan ve oturmayı destekleyen bir diz eklemine sahip kullanıcılar otururken her iki bacağa da ağırlık verebilir. Bu, sağlam tarafı önemli ölçüde rahatlatır ve aşırı yüklenmeden kaynaklanan sorunları önlemeye yardımcı olur. Diz altı ampütasyonu olan kullanıcılar da otururken ve kalkarken aynı miktarda ağırlığı her iki bacağa eşit şekilde dağıtmalıdır.
Düz zeminde yürüme
Düz zeminlerde yürüme.
Protezi genel olarak güvenle kullanabildiğinizde gerçek yürüyüş eğitimi başlayabilir. Artık odak; denge ve koordinasyonu geliştirmek, protez tarafa yeterli ağırlık aktarımı sağlamak ve leğen kemiği ile gövdeyi düzgün konumlandırmak üzerine kayar. Fizyoterapistiniz ayrıca kaslarınızı güçlendirmeye devam eder, çünkü güçlü kaslar yürürken stabil bir duruşun temelidir.
Önce paralel barlar arasında ağırlığınızı kaydırmayı ve tek bacak üzerinde durmayı öğrenirsiniz. Tüm ağırlığınızı kollarınızla ve sağlam bacağınızla taşımayın; protezinizden de destek alın. Paralel barlar arasında yürüyebilir hale geldiğinizde destek olmaksızın ilk egzersizlere geçilir. Başlangıçta gerekebilecek yürüteç gibi yardımcı araçların kullanımı zamanla azaltılır. Tüm yürüyüş egzersizleri, hatalı yürüyüş alışkanlıkları yerleşmesin diye fizyoterapistiniz tarafından izlenir. Zamanla yardımsız yürümeyi öğrenirsiniz.
Düz zeminde yürümeyi tamamen öğrendikten sonra farklı yüzeylerde yürüme alıştırmalarına başlarsınız.
Merdiven & rampa
Merdiven ve rampalarda güvenli yürüme.
Engellerle karşılaşmak günlük yaşamın bir parçasıdır: kaldırım taşları, evdeki merdivenler veya garaja çıkan bir rampa. Merdiven ve rampalarda güvenli yürüme, günlük hayatın sürekli bir parçasıdır ve yürüyüş eğitimi sırasında fizyoterapistinizle birlikte çalışılır. Sizin için doğru yürüme tekniğini, protezinizin bileşenleri belirler.
Güdük bakımı
Güdük bakımı.
Hastanedeyken hemşireler ve doktorlar yarayı temizleyerek ve sargıları değiştirerek güdüğünüzün bakımını üstlenir. Rehabilitasyon süreciniz başladığında; güdüğünüzün, izinizin ve sağlam bacağınızın bakımını kendi başınıza nasıl yapacağınız size gösterilir. Protezinizi sorunsuz biçimde kullanabilmeniz için düzenli ve titiz bir bakım şarttır; özellikle güdük cildi için tasarlanmış bakım ürünleri mevcuttur. Zamanla, günlük yaşamınızın doğal bir parçası haline gelen bir bakım rutini geliştirirsiniz.
Günlük bakım
Güdük ve protezin günlük bakımı.
Rehabilitasyon sırasında güdüğünüzün doğru bakımı size gösterilir. Cildin sertleşmesini önlemek için güdüğünüzü sabah ve akşam su ve yumuşak bir sabunla (örneğin Derma Clean) yıkayın. Ardından cildi iyice kurulayın veya hafifçe bastırarak kurulayıp bir krem uygulayın. Derma Repair ve Derma Prevent gibi özel ürünler, güdükler ve aşırı yüklenen ciltler için tasarlanmıştır: Derma Prevent, cildi koruyucu bir film tabakasıyla kaplayarak sürtünmeyi önlemeye yardımcı olur; Derma Repair ise zorlanmış cildin etkilerini hafifletir ve dış etkenlere karşı korur. Sabah yıkamadan hemen sonra protezi takmak normalden zor olabilir, çünkü ılık su güdükteki cildin hafifçe şişmesine neden olur.
Güdüğünüzün bakımının yanı sıra protezinizin de günlük olarak temizlenmesi gerekir; protezistiniz size memnuniyetle danışmanlık verecektir. İç soketi nemli bir bezle silerek ter ve cilt kalıntılarını uzaklaştırın; çünkü cildinizle temas eden yüzeyin temiz olması cilt tahrişini önlemeye yardımcı olur. Liner kullanıyorsanız, kullanım talimatlarına göre günlük olarak temizleyin.
Güdük sorunlarına yardım
Güdük sorunlarına yardım.
Güdüğünüzde kırışıklıklar veya içe çekilmiş izler oluştuysa, enfeksiyonu önlemek için özel bir bakım gerekir; rehabilitasyon ekibiniz size özelleştirilmiş tavsiyelerde bulunabilir. Güdüğünüzün bakımı sırasında ciltteki yaralanmalara, baskı noktalarına ve kabarcıklara da dikkat edin; bunlar tıbbi tedavi gerektirebilir. Güdüğünüzün arka kısmını kontrol etmek için bir ayna yardımcı olabilir. İzin düzenli olarak masajla yumuşatılması ve nazikçe gerilmesi de güdük bakımının önemli bir parçasıdır ve hassas cildin desensitize olmasına yardımcı olur.
Sağlam bacak
Sağlam bacağın bakımı.
Ampütasyondan sonra güdüğünüz fazla yük taşıyamaz. Bu durum otomatik olarak sağlam bacağınıza daha fazla yük biner. Hareket kabiliyetinizi yeniden kazanabilmeniz için sağlam bacağınızın da sağlıklı kalması büyük önem taşır.
Dolaşım bozukluğunuz varsa, sağlam bacağınızı küçük yaralanmalar açısından düzenli olarak kontrol edin; enfeksiyon durumunda bunlar tehlikeli hale gelebilir ve hemen bir doktor tarafından tedavi edilmelidir. İyi oturan rahat ayakkabılar sağlam bacağa binen yükü azaltır; bazı durumlarda tabanlık önerilebilir. Çorap seçimi de önemlidir: çoraplar yünlü veya pamuklu olmalı, ter emişi iyi olmalıdır; lastik kısmı çok sıkıysa kan dolaşımını engelleyebilir. Çoraplar kırışıksız oturmalı ve günde yalnızca bir kez giyilmelidir. Dolaşım problemleriniz varsa tekerlekli sandalyeye çıplak ayakla geçmemeniz, çıplak ayakla yürümemeniz veya ayakta durmamanız da önemlidir; yaralanma riski yüksektir. Yataktayken ise sağlam bacağın topuk ve ayak bileğinin altına yumuşak bir destek koymak baskı noktalarını önlemeye yardımcı olur.
Bacak ampütasyonu sonrası rehabilitasyon hakkında sıkça sorulan sorular.
Ampütasyon sonrası güdükte farklı türde ağrılar görülebilir; kemik ağrısı, yara ağrısı, sinir ağrısı veya hayalet uzuv ağrısı bunlara örnektir. Ağrı, nedenine göre tedavi edilir; örneğin ilaç, sıcak/soğuk uygulama ya da güdüğün sarılması gibi yöntemler kullanılabilir. Bu konuyu uzman doktorunuz ve/veya ağrı terapistinizle görüşebilirsiniz.
Ampütasyon sırasında sinirlerin kesilmesi nedeniyle güdükte duyusal bozukluklar oluşabilir. Bu alışılmadık duyumlar zamanla genellikle kendiliğinden normale döner. Güdüğünüzü farklı duyusal uyaranlara maruz bırakarak bu süreci destekleyebilirsiniz; örneğin cildi havlu kumaşı veya yumuşak bir fırça ile ovabilirsiniz.
Ameliyattan sonra güdüğünüz şişmiş ve cilt hassas olur; ayrıca yaranızın da iyileşmek için zamana ihtiyacı vardır. Protez tedavisine başlamadan önce kapsamlı bir rehabilitasyon planının hazırlanmış ve ilk aşamaların tamamlanmış olması gerekir.
Çoğu durumda evet. Ampütasyondan sonra ilgili kurumlardan kendi durumunuza özel rehberlik almanız önerilir. Ayrıca aracınıza yapılacak uyarlamalar sürüşü kolaylaştırabilir.
Mesleğinize bağlı olarak protezinizle iş hayatınıza dönebilirsiniz. İşiniz ağır fiziksel yük gerektiriyorsa, bu durumu protez yapılmadan önce protezistinize bildirmelisiniz; çünkü maruz kaldığınız yük tipi protez soketinin özelliklerini ve seçilen bileşenleri etkiler.
Bu sorunun da genel geçer bir cevabı yoktur. Protez soketiniz uzun vadede iyi oturuyor ve herhangi bir sorun yaşamıyorsanız, mevcut protezinizin garantisi sona erene kadar yeni bir proteze ihtiyacınız olmaz.
Daha fazla bilgi
Bacak ampütasyonu ile yaşam.
Bacak ampütasyonu öncesi
Planlama süreci, ampütasyon seviyeleri, tedavi ekibi ve ameliyatınıza nasıl hazırlanacağınız hakkında bilgi edinin.
Bacak ampütasyonu öncesiBacak protezlerini keşfedin
Bacak protezlerinin insanların hareketliliğine yeniden kavuşmasına, özgüvenlerini geri kazanmasına ve dünyalarını yeniden keşfetmesine nasıl yardımcı olduğunu öğrenin.
Bacak protezleriDaha fazla bilgi mi almak istiyorsunuz? Bize ulaşın.
Uzman ekibimiz; yürüyüş eğitiminden günlük bakıma ve doğru protez bileşenlerinin seçimine kadar bacak ampütasyonu sonrası rehabilitasyonun her adımında size rehberlik eder.
Bize Ulaşın